Auroras Polares.

As auroras polares, como a súa propia etimología indica (aurora provén do latín «aura» = brillo; e polar fai referencia aos polos terrestres), son fenómenos luminiscentes que se producen ocasionalmente no ceo nocturno dos zonas polares (aínda que tamén poden observarse fóra desta rexións).

Estes espectáculos lumínicos maniféstanse polas noites dando lugar a un xogo de luces dun ou varias cores sobre o ceo máis boreal (Norte) e/ou austral (Sur) da Terra. Por esta razón denomínase auroras boreales ás auroras polares do Polo Norte e auroras australes ás do Polo Sur.

Aurora Boreal en Islandia.

Aurora austral en NOVA cELANDIA.

Por que se producen Auroras Polares?

Todo comeza no Sol. Alí, de cando en vez, prodúcese un fenómeno coñecido como ventos solares, que son potentes eyecciones de electróns e protones (plasma solar) que escapan do Sol e propáganse polo espazo.
Cando estas partículas subatómicas chegan á Terra e chocan contra o campo magnético do noso planeta, son automáticamente conducidas cara aos polos terrestres, onde entran en contacto coa atmosfera. A colisión dos electróns e protones provenientes do vento solar contra os átomos e moléculas que compoñen a atmosfera terrestre (principalmente Ou, N e N2) causan a excitación destes últimos a niveis superiores de enerxía; enerxía extra e inestable que é automáticamente expulsada en forma de radiación electromagnética a diferentes lonxitudes de onda (luz visible en diferentes cores) para devolver aos átomos ao seu estado energético orixinal. Esa luz visible de diferentes cores que arroxan os átomos e moléculas excitados da atmosfera é o que coñecemos como aurora polar.

Auroras noutros planetas

Este fenómeno existe tamén noutros planetas do sistema solar, os cales teñen comportamentos similares ao planeta Terra. Tal é o caso de Júpiter e Saturno, que posúen campos magnéticos máis fortes que a Terra. Urano e Neptuno tamén posúen campos magnéticos e ambos posúen amplos cintos de radiación. As auroras foron observadas en ambos planetas co telescopio Hubble.

                                                      Auroras observadas no UV en Júpiter.

Os satélites de Júpiter, especialmente Ío, presentan gran presenza de auroras. As auroras foron detectadas tamén en Marte pola nave Mars Express, durante unhas observacións realizadas en 2004 e publicadas un ano máis tarde. Marte carece dun campo magnético análogo ao terrestre, pero si posúe campos locais, asociados á súa cortiza. Son estes, ao parecer, os responsables das auroras neste planeta.

Un enorme vacío fai que a nosa Galaxia viaxe a dous millóns de quilómetros por hora

Mentres le estas liñas, vostede atravesa o universo a unha velocidade de dous millóns de quilómetros por hora. Non se trata dunha fantasía, senón dun feito contrastado que, ata agora, os astrónomos non sabían explicar do todo.

A teoría máis aceptada di que o supercúmulo de Sharpley, a maior concentración de galaxias no universo próximo, atráenos co seu empuxe gravitatorio, acelerando á Vía Láctea a esa vertixinosa velocidade. Pero esa proposta non cadraba coas observacións do movemento e a traxectoria do grupo local, o cúmulo de galaxias que engloba a Andrómeda e a Vía Láctea, o noso diminuto vecindario na inmensidade do universo.

                                                                  Supercúmulo de Sharpley.
Agora, un novo estudo publicado hoxe apunta a un segundo culpable. Trátase dunha enorme rexión do universo que está a uns 500 millóns de anos luz e que, en términos cosmológicos, está baleira.
"Ata agora só existían pequenos indicios deste baleiro e ninguén conseguira cuantificar os seus efectos ou localizalo"
O astrofísico Yehuda Hoffman, da Universidade Hebrea de Jerusalén, e o resto do seu equipo, realizou unha simulación en tres dimensións do movemento da Vía Láctea polo universo próximo. Baseáronse en observacións da velocidade de 8.000 galaxias feitas co telescopio espacial Hubble e outros instrumentos. Os resultados, publicados en Nature Astronomy, confirman a existencia desa rexión cunha baixa densidad de estrelas e galaxias que repele á Vía Láctea xusto na dirección do supercúmulo de Sharpley, que á súa vez a atrae coa masa dos seus miles de galaxias. A suma de ambas forzas fai que a Vía Láctea viaxe a eses dous millóns de quilómetros por hora respecto de a velocidade constante da radiación cósmica de microondas, xerada tralo Big Bang.

                                                               A nosa Galaxia, a Vía Láctea.

O universo se expande a unha velocidade definida pola constante de Hubble, explica Hoffman. Si réstase esa aceleración, o "efecto neto [da nova rexión] sobre a Vía Láctea é de repulsión", explica. "Ata agora só existían pequenos indicios deste baleiro e ninguén conseguira cuantificar os seus efectos ou localizalo", sinala. Este baleiro, bautizado como repulsor dipolo, "aporta a outra metade da historia para explicar ao completo o movemento da galaxia tal e como o observamos", resalta Hoffman.
O novo mapa mostra como o "atractor" e o "repulsor" inflúen nun área do universo duns 500 millóns de anos luz e que contén outras grandes concentracións de materia como o supercúmulo de Perseo-Piscis, o cúmulo de Hércules, a constelación de Lepus e Laniakea, o supercúmulo que habitamos os terrícolas. "Ata onde sabemos esta é a maior reconstrución do universo local que se realizou", asegura Hoffman.
A nova rexión do universo descrita no estudo non está realmente baleira, pero si ten menos estrelas e galaxias do normal e, polo tanto, é moito menos densa que as agrupaciones de cúmulos galácticos. O equipo de Hoffman espera que no futuro consígase observar a luz de estrelas nesta rexión.

O astrónomo engade que as características observadas para a Vía Láctea non teñen nada de especial nun universo que contén uns dous billóns de galaxias. "O seu comportamento parece moi común e encaixa perfectamente co modelo estándar da cosmología", que describe a estrutura e evolución do universo a partir do Big Bang, resalta. "Neste sentido, Copérnico tiña razón, non hai nada que nos faga especiais dentro do universo", conclúe.

As Constelacións

As estrelas que se poden observar nunha noite clara forman determinadas figuras que chamamos "constelaciones", e que serven para localizar máis fácilmente a posición dos astros.
En total, hai 88 agrupaciones de estrelas que aparecen na esfera celeste e que toman o seu nome de figuras relixiosas ou mitológicas, animais ou obxectos. Este término tamén se refire a áreas delimitadas da esfera celeste que comprenden os grupos de estrelas con nome.

                                     Constelacións.

Os debuxos de constelaciones máis antigos que se coñecen sinalan que as constelaciones xa foran establecidas o 4000 a.C. Os sumerios déronlle o nome á constelación Acuario, en honor ao seu deus An, que derrama a auga da inmortalidad sobre a Terra. Os babilonios xa dividiran o zodíaco en 12 signos iguais cara ao 450 a.C.

As actuais constelaciones do hemisferio norte diferéncianse pouco das que coñecían os caldeos e os antigos egipcios. Homero e Hesíodo mencionaron as constelaciones e o poeta grego Arato de Soli, deu unha descrición en verso de 44 constelaciones no seu Phaenomena. Tolomeo, astrónomo e matemático grego, no Almagesto, describiu 48 constelaciones, das cales, 47 séguense coñecendo polo mesmo nome.

Moitos outras culturas agruparon as estrelas en constelaciones, aínda que non siempres correspóndense coas de Occidente. Con todo, algunhas constelaciones chinesas parécense ás occidentais, o que induce a pensar na posibilidade dunha orixe común.

                                 Constelaciones

A finais do século XVI, os primeiros exploradores europeos dos mares do Sur trazaron mapas do hemisferio austral. O navegante holandés Pieter Dirckz Keyser, que participou na exploración das Indias orientais en 1595 engadiu novas constelaciones. Máis tarde foron engadidas outras constelaciones do hemisferio sur polo astrónomo alemán Johann Bayer,que publicou o primeiro atlas celeste extenso.

Moitos outros propuxeron novas constelaciones, pero os astrónomos acordaron finalmente unha lista de 88. No entanto, os límites das constelaciones seguiron sendo tema de discusión ata 1930, cando a Unión Astronómica Internacional fixou devanditos límites.

Para designar as aproximadamente 1.300 estrelas brillantes, utilízase o genitivo do nome das constelaciones, precedido por unha letra grega; este sistema foi introducido por Johann Bayer. Por exemplo, á famosa estrela Algol, na constelación Perseo, chámaselle Beta Persei.

Entre as constelaciones máis coñecidas áchanse as que se atopan no plano da órbita da Terra sobre o fondo das estrelas fixas. Son as constelaciones do Zodíaco. Ademas destas, algunhas moi coñecidas son Cruz do Sur, visible desde o hemisferiosur, e Osa Maior, visible desde o hemisferio Norte. Estas e outras constelaciones permiten situar a posición de importantes puntos de referencia como, por exemplo, os polos celestes.

                                                               Constelación de Orión.
A maior constelación da esfera celeste é a de Hydra, que contén 68 estrelas visibles a primeira ollada. A Cruz do Sur, pola súa banda, é a constelación máis pequena.

Achada unha estraña Galaxia con dous aneis

A máis de 350 millóns de anos luz da Terra, hai unha estraña galaxia que pode ofrecer outra visión sobre a natureza do cosmos. Case todas esas descomunais acumulacións de materia, unidas en torno a xigantescos pozos gravitatorios presididos en moitos casos por un buraco negro, teñen dúas formas. As elípticas, máis alargadas, e as espirales, máis circulares, cunha forma que se adoita comparar cun molinillo. A Vía Láctea, na que vivimos, é unha destas últimas.

A nova galaxia, descrita por primeira vez nun artigo publicado na revista Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, é unha rareza. É o que se coñece como obxecto de Hoag e parece un centro luminoso rodeado por un anel exterior sen nada que os unha no medio. O nome débese ao astrónomo estadounidense Arthur Hoag, que en 1950 descubriu unha galaxia con esta peculiar distribución.

A nova Galaxia achada, Galaxia de Burcin.

Só una de cada mil galaxias observadas ten esta forma. PGC 1000714, ou a Galaxia de Burcin, como a chaman os seus autores en honra a Burcin Mutlu-Pakdil, a nova estudante turca da Universidade de Minnesota que ha liderado o estudo, só pódese observar desde o hemisferio sur. Desde alí, co telescopio du Pont do observatorio das Campás, en Chile, tomáronse as imaxes que serviron para identificar a natureza do obxecto.

O Obxecto de Hoag, co seu núcleo rodeado de estrelas novas e azuis /NASA

Os astrónomos observaron que a galaxia tiña un anel exterior, azul e novo, polo menos en términos cósmicos, de 130 millóns de anos. O corazón de PGC 1000714, no interior, era moito máis antigo, con 5.500 millóns de anos, mil millóns máis que o noso Sistema Solar. O que sorprendeu máis aos investigadores foi un segundo anel, máis escuro, antigo e próximo ao centro galáctico.

                               O Obxecto de Hoag, co seu núcleo rodeado de estrelas novas e azuis

A nova galaxia, unha vez máis, mostra o moito que queda por coñecer sobre o universo, pero pode ser a orixe dalgunhas respostas. Un dos aspectos que interesan aos investigadores é como chegou a ter esa forma. Entre as distintas posibilidades analizadas, concluíron que o máis plausible é que se deba a un choque cunha galaxia enana, aínda que choque quizá non sexa a palabra exacta. Pese ao que pode parecer nas imaxes de galaxias, a separación entre os distintos obxectos que as compoñen é enorme, así que pese a estar compostas de infinidade de soles ou planetas, un cruzamento entre galaxias de cando en cando produce unha colisión. Con todo, o efecto da gravidade dos obxectos ao atravesarse si tería efectos. Nestas condicións, o paso dunha galaxia enana moitísimo gas produciría a formación do novo anel externo.

A forma desta galaxia pódese deber a un choque con outra de menor tamaño
Comprender estes procesos axudaría tamén a entender como acabaron adoptando a súa forma actual galaxias máis comúns como a nosa. Unha simulación realizada en 2011 mostraba que a imaxe que agora consideramos propia da Vía Láctea, cos seus brazos virando en torno ao centro, e nun dos atópase a Terra, debíase a un encontro coa galaxia enana de Sagitario.
Pero para que a información obtida de estrañas galaxias como a recentemente presentada sexa útil, Mutlu-Pakdil comenta que será necesario atopar máis. "O pequeno número de obxectos coñecidos non proporciona conclusións definitivas sobre a súa natureza, evolución e propiedades sistemáticas", explica, así que é importante "incrementar a mostra" realizando "estudos detallados sobre posibles candidatos".

Agora, os autores do estudo continuarán buscando para ter máis exemplos deste tipo de estrañas galaxias, que tamén axudará a coñecer mellor a orixe de galaxias normais como a nosa.

Astronomía Maia

En América, durante a época precolombina, desenvolveuse un estudo astronómico bastante extenso. Algunhas observacións mayas son ben coñecidas, como o eclipse lunar do 15 de Febreiro do 3379 a.C.

Os Mayas tiñan o seu propio calendario solar e coñecían a periodicidad dos eclipses. Inscribiron en monumentos de pedra fórmulas para predecir eclipses solares e a saída heliaca de Venus.

  Pintura Maia.

A civilización maya desenvolveuse na rexión coñecida como Mesoamérica, desde os actuais territorios do sur de México ata O Salvador. Si os distintos pobos do México antigo chegaron ata a fase jeroglífica, os mayas lograron a fase silábico-alfabética na súa escritura. A numeración iniciada polos olmecas con base vigesimal, perfecciónana os mayas, nos séculos III e IV a. C.
Os mayas coñeceron desde o terceiro milenio a. C. como mínimo un desenvolvemento astronómico moi polifacético. Moitas das súas observacións chegaron ata os nosos días. Coñecían con gran exactitude as revolucións sinódicas dos planetas Mercurio, Venus, Marte Júpiter e Saturno. Calcularon os períodos da Lúa, do Sol e de estrelas como as Pléyades, que sinalaban os inicios dalgunhas festividades relixiosas.

A súa Cosmoloxía baseábase na Vía Láctea, á que chamaban Wakah Chan e relacionaban con Xibalbá, o camiño ao inframundo. Tiñan un Zodiaco, baseado na Eclíptica. Só os sacerdotes tiñan acceso ao coñecemento astronómico, pero a xente respectábaos e organizaba a súa vida de acordo ás súas predicciones.

                                                            Documentos da cultura maya

Os estudos sobre os astros que realizaron os mayas seguen sorprendendo aos científicos. A súa obsesión polo movemento dos corpos celestes baseábase na concepción cíclica da historia, e a astronomía foi a ferramenta que utilizaron para coñecer a influencia dos astros sobre o mundo.
O calendario comeza nunha data cero que posiblemente sexa o 8 de xuño de 8498 a. C. no noso cómputo do tempo, aínda que non é do todo seguro. Os mayas tiñan ademais un ano de 365 días (con 18 meses de 20 días e un mes intercalado de 5 días). O Tzol'kin de 260 días é un dos calendarios máis enigmáticos en canto a súa orixe, algúns postulan que se basea nunha aproximación á gestación humana.
O calendario solar maya era tan preciso como o que hoxe utilizamos. Ademais, todas as cidades do periodo clásico están orientadas respecto ao movemento da bóveda celeste.

Moitos edificios foron construídos co propósito de escenificar fenómenos celestes na Terra, como o Castelo de Chichén Itzá, onde se observa o descenso de Kukulkán, serpe formada polas sombras que se crean nos vértices do edificio durante os solsticios.

                                                                               Chichén Itzá

As catro escaleiras do edificio suman 365 peldaños, os días do ano. No Códice Dresde e en numerosos ronseis atópanse os cálculos dos ciclos lunar, solar, venusiano e as táboas de periodicidad dos eclipses.
Unha boa parte do coñecemento que tiñan os mayas perduró ata logo da conquista. Ao principio practicábase de forma clandestina; despois mesturouse cos costumes da vida diaria, moitas das cales aínda seguen vigentes na actualidade.

Aterrizaxe Virtual en Plutón

A NASA realizou un vídeo a partir de máis de 100 imaxes tomadas pola nave espacial New Horizons para simular como sería aterrar en Plutón e achegar ao espectador ao afastado planeta. As cámaras telescópicas da sonda realizaron centos de fotografías da superficie de Plutón e as súas lúas durante seis semanas, logo dunha viaxe polo espazo de nove anos e medio. A nave chegou ao sistema de Plutón o 14 de xullo de 2015 e sobrevoou o planeta a 12.500 quilómetros de distancia.

Espero que vos guste!

A Galaxia de Andrómeda (2ª parte)

Na primeira parte, explicase parte da súa orixe, e oseu descubrimento. Nesta segunda parte tratárase de explicar a súa naturalidade e de como se chegou a denominar "Galaxia", e cando e como a poder distinguir no espazo exterior.

En 1864, William Huggins, o pionero da espectroscopia, fixo notar a diferenza entre as nebulosas gaseosas, co seu espectro de liñas, e as ?nebulosas que conteñen estrelas ? que agora sabemos que son galaxias. Andrómeda presentaba liñas espectrales continuas, similares ás das estrelas.

                                                                    Willian Huggins.

En 1887, Isaac Roberts obtivo as primeiras fotografías da Nebulosa de Andrómeda, que mostraban por primeira vez os trazos básicos da súa estrutura espiral.

                                                                       Isaac Roberts.

En 1912, V. M. Slipher do Observatorio Lowell mediu a velocidade radial da Galaxia de Andrómeda, e atopou que tiña a maior velocidade xamais rexistrada, duns 300 km por segundo.

Heber Curtis descubriu en 1917 doce estrelas novas en Andrómeda. Ao constatar que estas novas eran 10 magnitudes máis débiles que as novas rexistradas na Vía Láctea, supuxo que Andrómeda estaba a 500.000 anos luz e que tanto ela como outros obxectos similares, coñecidos nese tempo como nebulosas espirales, non eran nebulosas senón galaxias independentes.

En 1920 Curtis e Harlow Shapley protagonizaron un aceso debate. Shapley defendía que Andrómeda era en realidade unha nebulosa próximas.

Con todo, en 1925 Edwin Hubble atopou estrelas cefeidas en fotografías de Andrómeda. Este achado deixou claro que tales obxectos son en realidade galaxias máis ó menos como a nosa, só que a grandes distancias, de modo que a Nebulosa de Andrómeda (denominación que aínda se atopa en textos antigos) pasou a ser coñecida definitivamente como a Galaxia de Andrómeda. En 1929, Hubble publicou o seu famoso estudo da Nebulosa de Andrómeda como un sistema estelar extragaláctico, é dicir que se atopa fóra da nosa galaxia.

En 1943 Walter Baade foi o primeiro en discernir estrelas dentro da rexión central da galaxia de Andrómeda, e tamén demostrou que había dous tipos de cefeidas, o que significou duplicar a súa distancia ata un valor xa moi próximo ao aceptado actualmente.

Observacións recentes do telescopio espacial Spitzer revelaron que Andrómeda contén un billón de estrelas, excediendo en dez veces o número de estrelas que hai na nosa galaxia, a Vía Láctea.

O Telescopio Espacial Hubble revelou que a galaxia de Andrómeda M 31 ten un núcleo dobre. Isto suxire que ou ben ten en realidade dous núcleos brillantes, probablemente por mor de haberse "comido" a unha galaxia máis pequena que algunha vez introduciuse ata o seu centro, ou que partes do seu único núcleo vense escurecidas por material escuro.

A Galaxia de Andrómeda pódese ver a primeira ollada nun ceo escuro desde lugares que se atopen lonxe das fontes de contaminación lumínica.

Unha noite similar á que se ve na figura , pero un pouco máis tarde e cando xa non haxa lúa. O máis escuro posible.

                                       Noite escura na que se distingue a Galaxia de Andrómeda.

A primeira ollada parece bastante pequena, pois o ollo soamente pode captar a parte central que é suficientemente brillante. Pero o diámetro angular completo da galaxia é en realidade de sete veces o da Lúa chea vista desde a terra.

Si estando nas condicións sinaladas disponse de binoculares ou dun telescopio de poucos aumentos, conséguese ver non soamente a súa rexión central senón o resto da galaxia.

Cun pequeno telescopio e en boas condicións de escuridade, ata é posible distinguir as súas dúas galaxias satélites máis próximas (M32 e M110).

A Galaxia de Andrómeda (1ª parte)

A famosa Galaxia de Andrómeda, coñecida como M31 ou NGC 224, é unha galaxia espiral xigante, a máis próxima a nós e visible a primeira ollada, malia que está a 2,5 millóns de anos luz da Terra. Forma parte do "Grupo Local de Galaxias", o cal contén dúas grandes galaxias espirales: Andrómeda e a Vía Láctea.

                                                               Galaxia de Andrómeda.

O resto de galaxias do grupo local, unhas 30, son máis pequenas; moitas delas son satélites dunha das maiores.


Andrómeda é a galaxia máis estudada, porque é posible observar nela, desde o exterior, todos os trazos dunha galaxia: estrutura espiral, cúmulos globulares e abertos, material interestelar, nebulosas planetarias, remanentes de supernova e o núcleo galáctico.

Estes trazos tamén se atopan na Vía Láctea, pero non é posible observalos con tanta precisión debido a que estamos inmersos nela, e a que a maior parte da nosa galaxia está oculta polo po interestelar.

                                         Andrómeda.                                           Vía Láctea.

Observouse que Andrómeda e a Vía Láctea achéganse rápidamente a unha á outra con velocidade duns 500.000 km/hora. Isto significa que se produciría unha colisión entre ambas dentro duns 3.000 millóns de anos. De producirse, tal choque non debe entenderse como o que ten lugar entre dous corpos sólidos, senón que as galaxias atravesaríanse a unha á outra. Como resultado, unha parte do material de ambas se dispersaría e o resto formaría unha galaxia elíptica xigante.

No seguinte vídeo, vése como sería esta colisión e aque daría lugar.

Andrómeda, ten unha masa calculada de aproximadamente unha vez e media a masa da Vía Láctea, e é máis do dobre de brillante que esta. É visible a primeira ollada e foi observada o astrónomo persa Abd-a o-Rahman A o-Sufi quen a describiu e debuxou no ano 964 d.C. no seu "Libro das estrelas fixas". Sábese que tamén aparecía nun mapa estelar holandés do ano 1500.

Durante moito tempo creuse que a "Gran Nebulosa de Andrómeda" estaba moito máis preto. William Herschel creu, equivocadamente por suposto, que a súa distancia non excedía en moito a distancia a Sirio (17.000 anos luz); víaa como o máis próximo ?universo-illa?, parecido á nosa Vía Láctea.

Misión espacial a un planeta descoñecido do Sistema Solar

A axencia espacial de EE UU acaba de aprobar unha misión espacial ao maior asteroide metálico do Sistema Solar. Chámase 16 Psique e é un corpo de 210 quilómetros de diámetro no Cinto de Asteroides, entre Marte e Júpiter.

A inmensa maioría dos asteroides coñecidos están feitos de roca e xeo. 16 Psique é unha rareza porque está composto de ferro e níquel. Os responsables da nova misión, bautizada Psyche, pensan que este asteroide é o núcleo dun antigo planeta do Sistema Solar que tiña o tamaño de Marte e que perdeu todas as súas capas exteriores fai miles de millóns de anos por colisións con outros corpos.

   Asteroide metálico Psique-16.

"Esta é unha oportunidade para explorar un novo tipo de mundo", dixo Lindy Elkins-Tanton, da Universidade Estatal de Arizona e líder da misión. A Terra e probablemente o resto de planetas rocosos teñen núcleos metálicos que son totalmente inaccesibles para a ciencia, o que aumenta o interese desta misión, segundo os seus responsables. "16 Psique é o único obxecto da súa clase en todo o Sistema Solar e a única forma de que os humanos visitemos un núcleo [planetario]", asegura Elkins-Tanton nunha nota difundida pola NASA. O ano pasado, un equipo liderado por científicos da Universidade de Arizona detectou na supericie de Psique unhas moléculas que poderían ser de auga, o que aumenta a rareza e o interese por este asteroide.
"Esta é unha oportunidade para explorar un novo tipo de mundo", comentan.

Psyche lanzarase no outono de 2023 e chegará ao seu destino en 2030. Ten previsto orbitar o asteroide durante 20 meses. O proxecto pertence á clase Discovery, misións de custo reducido (uns 440 millóns de dólares) pero cun alto potencial científico.

Mentres Psyche aclarará como se forman os planetas rocosos e divídense en diferentes capas, a outra misión da mesma clase que tamén acaba de ser aprobada pola NASA, Lucy, ten como obxectivo reconstruír que sucedeu no Sistema Solar no seu máis tenra infancia, uns 10 millóns de anos despois do nacemento do Sol.

Os Buracos de Gusano

Un buraco de gusano é un túnel que conecta dous puntos do espazo-tempo, ou dous Universos paralelos.

Nunca se viu un e non está demostrado que existan, aínda que matemáticamente son posibles.

                                                                       Ponte Einstein-Rosen.

Chámaselles así porque se asemellan a un gusano que atravesa unha mazá por dentro para chegar ao outro extremo, no canto de percorrela por fóra. Así, os buracos de gusano son atajos no tecido do espazo-tempo. Permiten unir dous puntos moi distantes e chegar máis rápidamente que si se atravesase o Universo á velocidade da luz.

Segundo a teoría da relatividad xeral de Einstein, os buracos de gusano poden existir. Teñen unha entrada e unha saída en puntos distintos do espazo ou do tempo. O túnel que os conecta está no hiperespacio, que é unha dimensión producida por unha distorsión do tempo e a gravidade.

Einstein e Rosen suscitaron esta teoría ao estudar o que ocorría no interior dun buraco negro. Por iso chámanse tamén Ponte de Einstein-Rosen.

                                                                      Buraco de gusano

Hai dúas clases de buracos de gusano:

- Intrauniverso: conectan dous puntos afastados do Cosmos.
- Interuniverso ou buracos de Schwarzschild: conectan dous Universos distintos.

Pódese viaxar no tempo?
Unha cousa é que existan os buracos de gusano e outra moi distinta que poidan utilizarse para viaxar no espazo e o tempo.

A novela "Contacto", de Carl Sagan propoñía unha viaxe a través dun buraco de gusano. Isto fixo que moitos o cresen posible. Pero é só ciencia ficción.

Os científicos creen que un buraco de gusano ten unha vida moi curta. Ábrese e volve pecharse rápidamente. A materia quedaría atrapada nel ou, aínda que conseguise saír polo outro extremo, non podería volver. Evidentemente, tampouco poderiamos elixir onde nos levaría.

Segundo a relatividad xeral, é posible viaxar ao futuro, pero non ao pasado. Si puidésese viaxar ao pasado, poderiamos alterar a Historia, por exemplo, facendo que nunca nacésemos. Sería algo imposible.